Slaap meten met een slaaptracker of smartwatch: hoe betrouwbaar is het?
Je wordt wakker en kijkt op je horloge: 5 uur en 48 minuten geslapen, waarvan maar 41 minuten diepe slaap. Klopt dat? En moet je je zorgen maken? Steeds meer 60-plussers meten hun slaap met een smartwatch, een ring of een app. In dit artikel lees je hoe betrouwbaar die metingen zijn, wat je er wél mee kunt en wanneer je beter naar de huisarts kunt gaan.
In het kort
Een slaaptracker is goed in het meten van je slaappatroon over weken, niet in het precies meten van één nacht.
Kijk naar de trend: ga je eerder of later slapen, word je vaker wakker, slaap je beter na een dag met veel beweging? Trek geen conclusies uit de slaapfasen van één nacht.
Hoe meet een slaaptracker je slaap?
Een slaaptracker kan niet in je hoofd kijken. In een slaaplab meten artsen je hersengolven met plakkers op je hoofd. Dat heet polysomnografie en is de gouden standaard. Een horloge of ring moet het doen met wat er aan je pols of vinger te meten valt:
- Beweging: lig je stil, dan slaap je waarschijnlijk.
- Hartslag en hartslagvariatie: in diepe slaap is je hartslag laag en regelmatig.
- Ademhaling en zuurstof: sommige modellen meten ook je zuurstofgehalte.
- Huidtemperatuur: vooral bij slimme ringen.
Uit al die signalen berekent de software hoe lang je sliep en in welke fase. Het is dus een schatting, geen meting van je hersenen.
Wat zegt het onderzoek?
In 2025 verscheen in het Journal of Clinical Sleep Medicine een overzichtsstudie van 24 onderzoeken met bijna 800 deelnemers. Daarin werden polshorloges van onder meer Fitbit, Garmin, Apple en WHOOP vergeleken met metingen in een slaaplab. De conclusie in het kort:
| Wat het meet | Hoe betrouwbaar |
|---|---|
| Hoe lang je slaapt | Redelijk. Gemiddeld zit het er zo’n kwartier naast. |
| Hoe lang je wakker ligt in de nacht | Matig. Stil wakker liggen wordt vaak als slaap geteld, of andersom. |
| Hoe snel je in slaap valt | Matig. Wie stil ligt te lezen, ‘slaapt’ volgens het horloge soms al. |
| Slaapfasen (licht, diep, REM) | Het minst betrouwbaar. Gebruik dit hooguit als grove indicatie. |
De onderzoekers concluderen dat polstrackers niet zo betrouwbaar zijn als een slaaplab. Ze zijn wel bruikbaar om je slaappatroon in grote lijnen te volgen. Dat is precies hoe je ze het best kunt gebruiken.
Waarom het bij 60-plussers vaker afwijkt
Na je 60e verandert je slaap. Je slaapt lichter, wordt vaker wakker en hebt minder diepe slaap. Dat is grotendeels normaal. Juist die lichte, onrustige slaap is voor een tracker moeilijk te meten. Ook medicijnen die je hartslag beïnvloeden, zoals bètablokkers, kunnen de schatting van je slaapfasen verstoren.
Zie je weinig diepe slaap op je scherm? Raak niet in paniek. Het is mogelijk dat de meting niet klopt. En als het wel klopt, is minder diepe slaap op deze leeftijd heel gewoon. Meer achtergrond lees je in Slaap na je 50e: de complete gids.
Pas op voor slaapstress
Er is zelfs een naam voor mensen die zo bezig zijn met hun slaapscore dat ze er slechter van gaan slapen: orthosomnie. Je ligt in bed na te denken over je score, en dat houdt je juist wakker.
Merk je dat je onrustig wordt van de cijfers? Zet de slaapmeting dan een paar weken uit. Of kijk alleen eens per week naar het gemiddelde in plaats van elke ochtend naar de score.
Zo haal je er wél iets nuttigs uit
- Kijk naar weken, niet naar nachten. Een gemiddelde over twee weken zegt veel meer dan één slechte nacht.
- Zoek verbanden. Slaap je beter na een dag met veel beweging? Slechter na een glas wijn of een late koffie? Dat soort patronen zie je goed terug.
- Let op je ritme. Ga je steeds later slapen of word je steeds vroeger wakker? Een vast ritme is een van de beste dingen voor je nachtrust.
- Vergelijk met hoe je je voelt. Voel je je fit overdag, dan slaap je waarschijnlijk genoeg, wat het horloge ook zegt.
Twijfel je over een middagdutje? Lees dan Middagslaapje na je 50e: goed of slecht voor je nachtrust? Overweeg je melatonine? Lees eerst wat het onderzoek over melatonine zegt.
Wanneer je wél naar de huisarts gaat
Een slaaptracker kan geen ziekte vaststellen. Maar hij kan je wel op een idee brengen. Ga naar de huisarts als je deze signalen herkent:
- Je partner hoort je hard snurken met stiltes waarin je even niet ademt.
- Je zuurstofgehalte zakt volgens je tracker ’s nachts regelmatig flink.
- Je bent overdag erg slaperig, ook na een normale nacht.
- Je slaapt al wekenlang slecht en het gaat ten koste van hoe je je voelt.
Dat kunnen tekenen zijn van slaapapneu. Lees meer in ons artikel Slaapapneu bij 50-plussers: herken de signalen.
Welke slaaptracker past bij jou?
Er zijn grofweg drie soorten:
- Smartwatch: meet ook je stappen en hartslag overdag. Handig als je één apparaat wilt. Wel om de paar dagen opladen. Zie de beste smartwatches voor 60-plussers.
- Slimme ring: klein en comfortabel in bed, lange batterijduur. Vaak duurder en soms met een abonnement.
- Sensor onder je matras: je hoeft niets te dragen. Meet alleen in bed, niet overdag.
In onze vergelijking van de beste slaaptrackers voor 60-plussers zetten we de modellen op een rij die eenvoudig te bedienen zijn en een duidelijke app hebben. Vergelijk je ook stappentellers? Lees dan hoe betrouwbaar je telefoon, stappenteller en horloge zijn.
Veelgestelde vragen
Hoeveel diepe slaap is normaal na je 60e?
Dat verschilt sterk per persoon. Diepe slaap neemt met de leeftijd af. Omdat trackers juist diepe slaap slecht meten, kun je er beter geen vast getal aan hangen.
Is een slaap-app op de telefoon ook goed?
Een telefoon naast je kussen meet vooral geluid en beweging. Dat is minder nauwkeurig dan een horloge of ring. Wel handig om snurken op te nemen.
Moet ik mijn horloge elke nacht dragen?
Alleen als je het prettig vindt. Een paar weken meten geeft al een goed beeld van je patroon.
Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je aanhoudende slaapproblemen, bespreek ze dan met je huisarts.
